Hangi yıldan?

2016’da FilmHizmeti’nin menüsünde «2015 Filmleri» diye bir başlık vardı. Yeni FilmHizmeti bütün filmleri yapım yılına göre diziyor: yerli ve yabancı 168 film, 2020 ve sonrasından 1979 ve öncesine on iki rafta. Her rafta TMDB’de en çok oylanan yedi yabancı ve yedi yerli film var; bir grup kısa kalırsa boşluğu öteki doldurur. Afişin sağ üst köşesinde filmin türü, sağ alt köşesinde TMDB puanı, sol alt köşesinde yapım yılı yazar. Her filmin Türkçe özeti, oyuncuları ve «İzle» düğmesi var.

Yıllar

2020 ve sonrası2020 ve sonrası

Tümünü Gör (14)

2018–2019 filmleri2018–2019 filmleri

Tümünü Gör (14)

2016–2017 filmleri2016–2017 filmleri

Tümünü Gör (14)

2014–2015 filmleri2014–2015 filmleri

Tümünü Gör (14)

2012–2013 filmleri2012–2013 filmleri

Tümünü Gör (14)

2010–2011 filmleri2010–2011 filmleri

Tümünü Gör (14)

2008–2009 filmleri2008–2009 filmleri

Tümünü Gör (14)

2005–2007 filmleri2005–2007 filmleri

Tümünü Gör (14)

2000–2004 filmleri2000–2004 filmleri

Tümünü Gör (14)

1990’lar1990’lar

Tümünü Gör (14)

1980’ler1980’ler

Tümünü Gör (14)

1979 ve öncesi1979 ve öncesi

Tümünü Gör (14)

FilmHizmeti rehberi

FilmHizmeti: hangi yıldan? — Yerli ve yabancı 168 film, yapım yılına göre on iki rafta

Bir filmin yılı, onun hakkında çok şey söyler: hangi kuşağın filmi olduğunu, hangi teknolojiyle çekildiğini, hangi dönemin dertlerini anlattığını. Yeni FilmHizmeti filmleri yapım yıllarına göre diziyor. Yerli ve yabancı 168 film, on iki rafta: 2020 ve sonrasından başlayıp 1979 ve öncesine, Yeşilçam’ın ve sinema tarihinin klasiklerine uzanan bir yolculuk.

Rehberde 76 yerli ve 92 yabancı film var. Her rafa TMDB’de en çok oylanan yedi yabancı ve yedi yerli film giriyor; bir grup kısa kalırsa boşluğu öteki dolduruyor. Böylece her rafta aynı yılların Hollywood yapımları ile Türk filmleri yan yana duruyor: 2008’in Benjamin Button’ı ile Devrim Arabaları, 1985’in Züğürt Ağa’sı ile 1988’in Komşum Totoro’su gibi.

Her filmin Türkçe adı, Türkçe özeti, yönetmeni, oyuncuları ve seçtiğiniz ülke için JustWatch’ta açan bir «İzle» düğmesi var. Afişin sağ üst köşesindeki açık sarı etikette filmin türü, sağ alt köşesinde TMDB puanı, sol alt köşesinde yapım yılı yazıyor.

Eski FilmHizmeti

FilmHizmeti adı internet arşivinde 2012’den 2019’a kadar birkaç adreste görünüyor. filmhizmeti.com’un 9 Mart 2012 tarihli kaydında sayfanın başlığı «FilmHizmeti.com - 1080p, 720p, 3D Film Indir» idi; site o yıllarda yüksek çözünürlüklü film dosyalarıyla tanınmak istiyordu. 2016’da aynı adres, Tahamata adlı bir WordPress film temasıyla çalışan bir film sitesine dönüşmüştü.

25 Mayıs 2016 tarihli kayıtta menüde Ana Sayfa, Yerli Filmleri, Top250 Filmler, «2015 Filmleri», Aksiyon Filmleri, «IMDB 8 + Filmler», Komedi Filmleri ve Hakkımızda bağlantıları vardı. Ana sayfanın sekmeleri filmleri «Yeni Filmler», «En Çok İzlenenler», «En Çok Beğenilenler» ve «En Çok Yorumlananlar» diye ayırıyordu. Her afişin köşesinde «1080p» ya da «720p» diye bir kalite etiketi, altında IMDb puanı, eklenme tarihi, yorum sayısı ve görüntülenme sayısı yazıyordu.

O günün ana sayfasındaki en yeni filmler, 2016 baharının vizyon filmleriydi: Kaptan Amerika: Kahramanların Savaşı, X-Men: Apocalypse, Angry Birds ve Leblebi Tozu gibi. Kaptan Amerika’nın sayfası bir milyon dört yüz bin görüntülenmeyi aşmıştı. Sayfanın altında yabancı dizilerin bir sırası, sağında ise mor başlıklı kutulardan oluşan bir yan sütun vardı; en altta koyu kırmızı bir alt bilgi duruyordu.

Aynı tema 2017’de filmhizmeti.net’te, 2017’nin sonunda ise başka bir temayla filmhizmeti1.com’da görünüyor. Yeni FilmHizmeti 2016 sitesinden üç şey aldı. İlki renkler: dokulu koyu zemin, parlak kırmızı başlık şeritleri, koyu kırmızı düğmeler, mor kutu başlıkları ve çerçeveli afişler. İkincisi afişin köşesindeki küçük etiket: kalite yazısının yerinde şimdi filmin türü duruyor. Üçüncüsü menüdeki «2015 Filmleri» başlığı: yeni sitede bütün raflar yıla göre ayrılıyor.

Yıllar nasıl ayrıldı

Bir filmin yılı, TMDB’de kayıtlı ilk çıkış tarihinden geliyor. Raflar yeni yıllarda dar, eski yıllarda geniş: 2008’den 2019’a kadar her raf iki yılı topluyor, 2005–2007 ve 2000–2004 rafları daha geniş, 1990’lar ve 1980’ler on yıllık birer raf, 1979 ve öncesi ise sinemanın bütün ilk dönemini kapsıyor. Bunun nedeni, havuzdaki filmlerin büyük çoğunluğunun son yirmi yıldan gelmesi.

Her rafa önce en çok oylanan yedi yabancı ve yedi yerli film giriyor. Bazı yıllarda yerli film az: 2000–2004 rafında dört, 1990’lar ve 2010–2011 raflarında beşer, 2005–2007 rafında altı yerli film var ve boşlukları yabancı filmler dolduruyor. Raflar, iki grubun filmlerini oy sayısına göre birlikte sıralıyor.

Filmler, Türkçe özeti bulunan ve elle incelenmiş geniş bir film havuzundan geliyor. İntikam hikâyeleri, kan davası anlatan filmler, çete ve mafya komedileri, cinayet hikâyeleri, korku ve hayalet filmleri ile savaş sahneleriyle öne çıkan filmler havuzdan çıkarıldı. FilmHizmeti’nin filmleri, Filmdeyiz ve FilMakinesi rehberlerindekilerden ayrı, yeni bir seçki.

2020 ve sonrası

İlk raf, rehberin en yeni filmlerinin rafı: 2020’den 2025’e. Yabancı tarafın en yüksek puanlısı, Tom Cruise’un otuz altı yıl sonra yeniden Maverick olduğu Top Gun: Maverick, 8,2 puan. Pixar’ın caz müzisyeni bir öğretmeni anlatan Soul’u 11.867 oyla rafın en çok oylanan filmi ve 8,1 puan alıyor; Pete Docter’ın filmi en iyi animasyon filmi Oscar’ını kazandı.

Disney’in Kolombiya’da geçen müzikali Enkanto: Sihirli Dünya da aynı ödülü bir yıl sonra kazandı ve 7,6 puan alıyor. Oyun dünyasından iki uyarlama rafta: Süper Mario Kardeşler Filmi 7,6, Kirpi Sonic 7,3. Marvel’ın Shang-Chi ve On Halka Efsanesi 7,5, Greta Gerwig’in Margot Robbie’li Barbie’si 6,9 puanda.

Yerli tarafta Ketche iki filmle rafta: Hande Erçel ile Metin Akdülger’li 2025 yapımı İki Dünya Bir Dilek, 7,3 puanla rehberin en yeni filmi; bir baba ile oğlunu anlatan Sen Büyümeye Bak 6,8. Ferit Karahan’ın Doğu Anadolu’daki bir yatılı okulda geçen Okul Tıraşı, 85 dakikayla rafın en kısa filmi ve 7,2 puan alıyor.

Berkun Oya’nın 1980’lerin İç Anadolu’sunda bir aileyi anlatan Cici’si 151 dakikayla rafın en uzun filmi, 6,3 puan. Hakan Algül’ün Ata Demirer’li Bursa Bülbülü 6,5, Tunç Şahin’in 39 Derecede Aşk’ı 6,9 ve Onur Bilgetay’ın Gupse Özay’lı Eltilerin Savaşı 5,8 puanla rafı tamamlıyor. Rafın ortalaması 7,1.

2018–2019 filmleri

İkinci rafın yabancı tarafı, Disney’in yeniden çevrimleriyle açılıyor: Jon Favreau’nun Aslan Kral’ı 10.987 oyla rafın en çok oylanan filmi ve 7,1 puan; Guy Ritchie’nin Will Smith’li Aladdin’i de 7,1. Taika Waititi’nin İkinci Dünya Savaşı Almanya’sında hayalî bir arkadaşı olan bir çocuğu anlatan Tavşan Jojo’su ve James Mangold’ın Le Mans yarışını anlatan Asfaltın Kralları 8,0 puanla rafın zirvesinde.

Asfaltın Kralları, 152 dakikayla rafın en uzun filmi. Robert Rodriguez’in Alita: Savaş Meleği 7,3, Shazam! 6 Güç 7,0 ve Sandra Bullock ile Cate Blanchett’li Ocean's 8 6,9 puan alıyor.

Yerli tarafın en yüksek puanlıları iki gerçek hikâye. Efsane yarış atı Bold Pilot’ı anlatan Bizim İçin Şampiyon 7,8, Özer Feyzioğlu’nun halterci Naim Süleymanoğlu’nu anlatan Cep Herkülü: Naim Süleymanoğlu 7,6 puan alıyor. Serdar Akar’ın İkinci Dünya Savaşı’nın ünlü casusunu anlatan Çiçero’su 6,0; Can Ulkay’ın Avustralya’daki iki Türk’ü anlatan Türk İşi Dondurma’sı 5,9 puanda.

Komediler bu rafta daha düşük puanlarda: Onur Bilgetay’ın Cem Gelinoğlu’lu Aykut Enişte’si 6,9, Selçuk Aydemir’in Ailecek Şaşkınız’ı ve Bedran Güzel’in Yol Arkadaşım 2’si 5,7. Rafın ortalaması 6,9.

2016–2017 filmleri

Üçüncü rafın en yüksek puanlı filmi Makoto Şinkai’nin Senin Adın’ı: birbirinin bedeninde uyanan iki genci anlatan Japon animasyonu 8,5 puan alıyor ve rehberin en yüksek puanlı filmlerinden biri. Disney’in Moana’sı 14.133 oyla rafın en çok oylanan filmi ve 7,6 puan; Emilia Clarke’lı Senden Önce Ben ve Hugh Jackman’lı müzikal Muhteşem Showman 7,9 puan alıyor.

Tim Burton’ın Bayan Peregrine'in Tuhaf Çocukları 6,8, Kong: Kafatası Adası 6,6 ve Vin Diesel’li Yeni Nesil Ajan: Xander Cage'in Dönüşü 6,1 puanla rafın yabancı tarafını tamamlıyor.

Yerli tarafın en yüksek puanlısı, Pelin Esmer’in gece treninde tanışan iki kadını anlatan İşe Yarar Bir Şey’i, 7,4. Yüksel Aksu’nun 1970’lerin bir Ege kasabasında geçen İftarlık Gazoz’u 7,1; Yılmaz Erdoğan’ın Ekşi Elmalar’ı 6,9 puan alıyor.

Rafın yerli komedileri daha alçak puanlarda: Bedran Güzel’in Yol Arkadaşım’ı 6,0, Mert Baykal’ın Burak Özçivit ile Murat Boz’lu Kardeşim Benim’i 5,8, Murat Kepez’in Kolonya Cumhuriyeti 5,6. Togan Gökbakar’ın Şahan Gökbakar’lı Osman Pazarlama’sı 3,9 puanla rehberin en düşük puanlı filmi. Rafın ortalaması 6,7.

2014–2015 filmleri

Dördüncü rafın yabancı filmlerinde iki gerçek hayat hikâyesi öne çıkıyor. Stephen Hawking’i Eddie Redmayne ile anlatan Her Şeyin Teorisi 7,8 puanla rafın en yüksek puanlısı; Eddie Redmayne bu rolle en iyi erkek oyuncu Oscar’ını kazandı. Ryan Coogler’ın Rocky serisini Apollo Creed’in oğluyla sürdüren Creed: Efsanenin Doğuşu 7,4 puan alıyor.

Aynı Yıldızın Altında 11.764 oyla rafın en çok oylanan filmi ve 7,6 puan. Lego Filmi 7,4, Robert De Niro ile Anne Hathaway’li Stajyer 7,2, Dwayne Johnson’lı San Andreas Fayı 6,3 ve Minyonlar 6,4 puanda.

Yerli tarafta Çağan Irmak’ın bir kasabada geçen müzikli dramı Unutursam Fısılda ve Abdullah Oğuz’un Senden Bana Kalan’ı 7,3 puanla rafın en yüksek puanlı yerli filmleri. Burak Aksak’ın iki filmi rafta: Bana Masal Anlatma 6,7, Kara Bela 6,2.

Devam filmleri bu rafta düşük puanlarda: Selçuk Aydemir’in Düğün Dernek 2: Sünnet’i 5,8, Hakan Algül’ün Ata Demirer ile Demet Akbağ’lı Eyyvah Eyvah 3’ü 5,3. Kıvanç Baruönü’nün Patron Mutlu Son İstiyor’u 5,5 puan alıyor. Rafın ortalaması 6,7.

2012–2013 filmleri

Beşinci rafın yabancı tarafında dört animasyon var, ikisi Japon, ikisi Amerikan; en yüksek puanlar Japonya’dan. Mamoru Hosoda’nın kurt çocuklarını tek başına büyüten bir anneyi anlatan Kurt Çocuklar Ame ve Yuki 8,2 puanla rafın zirvesinde. Hayao Miyazaki’nin uçak tasarımcısı Jiro Horikoshi’yi anlatan Rüzgâr Yükseliyor 7,8 puan alıyor.

Stephen Chbosky’nin kendi romanından uyarladığı, Emma Watson’lı Saksı Olmanın Faydaları 11.578 oyla rafın en çok oylanan filmi ve 7,8 puan. Paul Greengrass’ın Tom Hanks’li Kaptan Phillips’i 7,5, Ben Stiller’ın hem yönettiği hem oynadığı Walter Mitty'nin Gizli Yaşamı 7,2; iki animasyon, Otel Transilvanya ve Crood'lar, 7,0 puanda.

Yerli tarafta Uğur Yücel’in Beren Saat’li Benim Dünyam’ı, hem görme hem işitme engelli bir genç kızı anlatıyor ve 7,5 puanla rafın en yüksek puanlı yerli filmi. Onur Ünlü’nün Akhisar’da bir berberi anlatan masalsı filmi Sen Aydınlatırsın Geceyi 7,3, Çağan Irmak’ın Tamam mıyız?’ı 6,3 puan alıyor.

Komediler rafın alt tarafında: Sermiyan Midyat’ın Hükümet Kadın’ı 6,0, Sağ Salim 5,9, Hakan Algül’ün Ata Demirer’li Berlin Kaplanı 4,7 ve Togan Gökbakar’ın Şahan Gökbakar’lı Celal ile Ceren’i 4,1. Bu son film, Osman Pazarlama’dan sonra rehberin en düşük puanlı ikinci filmi.

2010–2011 filmleri

Altıncı raf, rehberin en yabancı rafı: on dört filmin dokuzu yabancı. Rafın en yüksek puanlısı Tate Taylor’ın 1960’ların Mississippi’sinde geçen Duyguların Rengi, 8,2; Octavia Spencer bu filmle en iyi yardımcı kadın oyuncu Oscar’ını kazandı. Disney’in Rapunzel’i yeniden anlatan Karmakarışık’ı 12.828 oyla rafın en çok oylanan filmi ve 7,6 puan.

Woody Allen’ın Paris'te Gece Yarısı, en iyi özgün senaryo Oscar’ını kazandı ve 7,5 puan alıyor; Edgar Wright’ın çizgi roman uyarlaması Scott Pilgrim Dünyaya Karşı da 7,5. Steve Carell ile Ryan Gosling’li Çılgın Aptal Aşk ve Duncan Jones’un Yaşam Şifresi 7,3; Martin Scorsese’nin bir tren garında yaşayan bir çocuğu anlatan Hugo’su 7,2, Guy Ritchie’nin Sherlock Holmes: Gölge Oyunları 7,1 puanda. Ryan Reynolds’lı Yeşil Fener 5,2 ile rafın en düşük puanlı yabancı filmi.

Yerli tarafta beş film var. Seren Yüce’nin ilk filmi Çoğunluk, 2010’da Venedik Film Festivali’nde Geleceğin Aslanı ödülünü kazandı ve 6,9 puan alıyor. Reha Erdem’in bir kasabaya gelen gizemli bir yabancıyı anlatan Kosmos’u 6,5, Zülfü Livaneli’nin Selanik’te başlayan bir dostluğu anlatan Veda’sı 5,9 puanda.

Komedi tarafında Hakan Algül’ün Eyyvah Eyvah 2’si 6,0, Sermiyan Midyat’ın Steve Guttenberg’li Ay Lav Yu’su 5,0 puan alıyor. Eyyvah Eyvah serisinin üçüncü filmi iki raf yukarıda, 5,3 puanla. Rafın ortalaması 6,8.

2008–2009 filmleri

Yedinci rafın en çok oylanan filmi David Fincher’ın Brad Pitt’li Benjamin Button'ın Tuhaf Hikayesi: yaşlı doğup gençleşerek ölen bir adamın hikâyesi, 14.183 oy ve 7,6 puan, 162 dakikayla rafın en uzun filmi. Rafın en yüksek puanlı yabancı filmleri 7,8 ile dünyaya bir çocuğun gözünden bakan iki film: Holokost’u bir çocuğun gözünden anlatan Çizgili Pijamalı Çocuk ve Hayao Miyazaki’nin balık kız masalı Küçük Deniz Kızı Ponyo.

J.J. Abrams’ın Star Trek’i yeniden başlattığı Uzay Yolu Gelecek Başlıyor 7,4, Sandra Bullock ile Ryan Reynolds’lı Teklif 7,2, Jim Carrey’nin her soruya «evet» diyen adamı anlattığı Bay Evet 6,7 ve Will Smith’in aksi süper kahramanı Hancock 6,4 puan alıyor.

Yerli tarafta rafın en yüksek puanlısı, 7,8 ile Tolga Örnek’in Devrim Arabaları: 1961’de dört buçuk ayda ilk yerli otomobili yapan mühendislerin hikâyesi. Özcan Alper’in hapisten köyüne dönen bir genci anlatan Sonbahar’ı 7,3, İlksen Başarır’ın işitme engelli bir gençle bir çağrı merkezi çalışanının aşkını anlatan Başka Dilde Aşk’ı 7,1, Pelin Esmer’in bir koleksiyoncu ile kapıcısını anlatan 11'e 10 Kala’sı 7,0.

Ezel Akay’ın 1800’lerin İstanbul’unda geçen 7 Kocalı Hürmüz’ü 6,0, Yılmaz Erdoğan’ın Noel Baba kılığına giren bir adamı anlatan Neşeli Hayat’ı 5,7 ve Gani Müjde’nin tarihi tersinden kuran komedisi Osmanlı Cumhuriyeti 5,0 puan alıyor. Rafın ortalaması 6,9.

2005–2007 filmleri

Sekizinci rafta sekiz yabancı ve altı yerli film var. Rafın en yüksek puanlısı Joe Wright’ın Jane Austen uyarlaması Aşk ve Gurur, Keira Knightley ile 8,1 puan. Will Smith’in oğlu Jaden Smith’le oynadığı Umudunu Kaybetme 7,9, Tim Burton’ın kukla animasyonu Ölü Gelin 7,6 puan alıyor; Ölü Gelin 77 dakikayla rafın en kısa filmi.

Peter Jackson’ın King Kong’u 188 dakikayla rafın en uzun filmi ve 6,9 puan. Narnia Günlükleri: Aslan, Cadı ve Dolap 11.891 oyla rafın en çok oylanan filmi ve 7,1 puan; Simpsonlar: Sinema Filmi 7,0, Ben Stiller’ın Müzede Bir Gece’si ve Spielberg’ün Tom Cruise’lu Dünyalar Savaşı 6,6 puanda.

Yerli tarafta dramlar öne çıkıyor. Yavuz Turgul’un Şener Şen ile Meltem Cumbul’lu Gönül Yarası 7,3 puanla rafın en yüksek puanlı yerli filmi. Özer Kızıltan’ın Erkan Can’lı Takva’sı ve Reha Erdem’in bir köyde büyüyen üç çocuğu anlatan Beş Vakit’i 7,1 puan alıyor. Mahsun Kırmızıgül’ün yaşlılığı ve aile bağlarını anlatan Beyaz Melek’i 6,2 puanda.

Ömer Faruk Sorak’ın üniversite sınavına hazırlanan gençleri anlatan Sınav’ı 5,8, Ferhan Şensoy ile Zeki Alasya’lı Şans Kapıyı Kırınca 5,5 puan alıyor. Rafın ortalaması 6,9; yerli filmlerin ortalaması yabancı filmlerinkinden düşük, ama en iyi yerli dramlar yabancı filmlerle aynı düzeyde.

2000–2004 filmleri

Dokuzuncu raf, «2000’ler ve 2010’lar» grubunun en yüksek puanlı rafı: ortalama 7,4. Rafta on yabancı ve yalnızca dört yerli film var, çünkü havuzda bu yıllardan az yerli film bulunuyor. Steven Spielberg bu rafta üç filmle: DiCaprio ile Tom Hanks’li Sıkıysa Yakala 17.794 oyla rafın en çok oylanan filmi ve 8,0 puan; Tom Cruise’lu Azınlık Raporu ve Tom Hanks’in bir havalimanında mahsur kaldığı Terminal 7,4 puan alıyor.

Rafın en yüksek puanlısı Hayao Miyazaki’nin Yürüyen Şato’su, 8,4. Ron Howard’ın iki filmi de burada: en iyi film Oscar’ını kazanan Akıl Oyunları 7,9, Jim Carrey’li Grinç 6,8. Tim Burton’ın bir babanın masallarını anlatan Büyük Balık’ı 7,7; Kötü Kızlar 7,2, Will Smith’li Ben Robot 7,0 ve Adam Sandler ile Drew Barrymore’lu 50 İlk Öpücük 6,9 puanda.

Dört yerli filmin en yüksek puanlısı, Ahmet Uluçay’ın köylerinde bir sinema kurmaya çalışan iki çocuğu anlatan Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak, 7,9. Ezel Akay’ın müzik dünyasına dair komedisi Neredesin Firuze 7,2, Uğur Yücel’in Yazı Tura’sı 6,9 ve Zeki Demirkubuz’un 88 dakikalık İtiraf’ı 6,7 puan alıyor; İtiraf, rafın en kısa filmi.

1990’lar

Onuncu raf, «Klasikler» grubunun ilk rafı ve dokuz yabancı, beş yerli filmle bir 1990’lar albümü. Rafın en yüksek puanlısı Henry Selick’in Noel Gecesi Kabusu, 7,9 ve 73 dakikayla rafın en kısa filmi. Tim Burton’ın Johnny Depp’li Makas Eller’i 14.152 oyla rafın en çok oylanan filmi ve 7,7 puan.

Disney’in altın çağından iki animasyon rafta: en iyi film Oscar’ına aday gösterilen ilk animasyon filmi Güzel ve Çirkin ve Alaaddin, ikisi de 7,7. Chris Columbus’un iki filmi, Evde Tek Başına 7,5 ve Evde Tek Başına 2: New York'ta Kayıp 6,8; Luc Besson’un Beşinci Güç’ü 7,6, Jim Carrey’li Maske 7,0, Roland Emmerich’in Kurtuluş Günü 6,9 puan alıyor. Kurtuluş Günü, 145 dakikayla rafın en uzun filmi.

Yerli tarafta Yavuz Turgul’un Şener Şen ile Şevket Altuğ’lu Gölge Oyunu 7,2 ve Derviş Zaim’in araba tutkunu bir adamı anlatan Tabutta Rövaşata’sı 7,3 puanla öne çıkıyor. Nuri Bilge Ceylan’ın ikinci uzun filmi Mayıs Sıkıntısı 6,9, Zeki Demirkubuz’un C Blok’u 6,5 ve Mustafa Altıoklar’ın Hezarfen Ahmet Çelebi’yi anlatan İstanbul Kanatlarımın Altında’sı 6,6 puanda. Rafın ortalaması 7,2.

1980’ler

On birinci raf, rehberin en yüksek puanlı iki rafından biri: ortalama 7,8. Yabancı tarafın zirvesinde İsao Takahata’nın İkinci Dünya Savaşı’nda iki kardeşi anlatan Ateşböceklerinin Mezarı, 8,5 puan. Giuseppe Tornatore’nin sinema aşkını anlatan Cennet Sineması 8,4; Peter Weir’in Robin Williams’lı Ölü Ozanlar Derneği 13.106 oyla rafın en çok oylanan filmi ve 8,3 puan.

Hayao Miyazaki’nin Komşum Totoro’su 8,1, Spielberg’ün E.T.’si ve Hayalet Avcıları 7,5, Disney’in Küçük Denizkızı 7,4 puan alıyor. Rafın yedi yabancı filminin dördü animasyon ya da aile filmi; bu on yılın filmleri, bugün de kuşaklar boyu birlikte izleniyor.

Yerli tarafta Şener Şen ile Kemal Sunal’ın on yılı. Şener Şen’in üç filmi rafın en yüksek puanlı yerli filmleri: Nesli Çölgeçen’in Züğürt Ağa’sı 8,2, Yavuz Turgul’un Muhsin Bey’i 8,0 ve Ertem Eğilmez’in Adile Naşit’li Namuslu’su 7,9. Eğilmez’in İlyas Salman ile Şener Şen’li Banker Bilo’su da 7,2 puanla rafta.

Kemal Sunal’ın Natuk Baytan’la çektiği üç komedi, Üç Kağıtçı 7,5, Yedi Bela Hüsnü ve Tokatçı 7,3, rafın yerli tarafını tamamlıyor. Rafın filmlerinin ortanca süresi 90,5 dakika; yerli filmlerin çoğu 81 ile 101 dakika arasında.

1979 ve öncesi

Son raf, sinemanın ilk elli yılını topluyor: 1927’den 1979’a. Rehberin en eski filmi Fritz Lang’ın bilim kurgu başyapıtı Metropolis, 1927, 8,1 puan. Disney’in ilk uzun animasyon filmi Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler 1938’den, 7,1 puan. Sidney Lumet’in 12 Öfkeli Adam’ı 8,6 puanla rehberin en yüksek puanlı filmi: on iki jüri üyesinin bir odada geçen tartışması.

Stanley Kubrick’in 2001: Uzay Yolu Macerası 13.088 oyla rafın en çok oylanan filmi ve 8,0 puan; Andrei Tarkovsky’nin İz Sürücü’sü 8,1, Sylvester Stallone’un Rocky’si 7,8 ve John Travolta ile Olivia Newton-John’lu Grease 7,4 puan alıyor.

Yerli tarafta Ertem Eğilmez’in 1970’leri öne çıkıyor. Kahraman Kıral’lı Canım Kardeşim 8,3 puanla rafın en yüksek puanlı yerli filmi; Kemal Sunal, Zeki Alasya ve Metin Akpınar’lı Köyden İndim Şehire 8,1, Salak Milyoner 7,6 puan alıyor. Zeki Ökten’in Kapıcılar Kralı ve Ergin Orbey’in Münir Özkul ile Adile Naşit’li Bizim Aile’si 7,8 puanda.

Natuk Baytan’ın Sakar Şakir’i 7,4, Atıf Yılmaz’ın Salako’su 7,0 puanla rafı tamamlıyor. Bu rafın yedi yerli filminin beşinde Kemal Sunal oynuyor. Rafın ortalaması 7,8, 1980’ler rafıyla aynı.

Yerli ve yabancı filmler, yıllar boyunca

FilmHizmeti’nin 92 yabancı filminin ortalama puanı 7,4, 76 yerli filminin 6,7. Ama bu fark raftan rafa değişiyor; yıllara göre bakınca ilginç bir tablo çıkıyor. En yeni raflarda fark büyük: 2016–2017 rafının yerli filmleri ortalama 6,1, yabancı filmleri 7,3; 2012–2013 rafında 6,0’a karşı 7,5. Bu raflarda yerli tarafın çoğunluğu gişe komedileri.

Geriye gittikçe fark kapanıyor. 2000–2004 rafında yerli filmler 7,2, yabancı filmler 7,5; 1980’ler rafında 7,6’ya karşı 7,9; 1979 ve öncesinde 7,7’ye karşı 7,9. Yeşilçam’ın klasikleri, Hollywood’un ve Japonya’nın klasikleriyle neredeyse aynı puanları alıyor. Yerli sinemanın düşük ortalamasını büyük ölçüde son on beş yılın komedileri belirliyor.

Bu tablo, yerli filmlerin de zamanla bir eleme yaşadığını gösteriyor. 1970’lerin ve 1980’lerin filmlerinden bugün TMDB’de oylananlar, televizyonda defalarca gösterilmiş, kuşaktan kuşağa aktarılmış filmler: Köyden İndim Şehire, Canım Kardeşim, Züğürt Ağa, Muhsin Bey. Yeni filmler ise vizyon yıllarında, ilk izleyicilerinden puan alıyor.

Oylar ve yıllar

Rafların toplam oyları yıllara göre dalgalanıyor. En çok oylanan raflar 2000–2004 ve 1990’lar: 107.781 ve 107.500 oy. Bu yılların filmleri, Sıkıysa Yakala, Makas Eller, Evde Tek Başına gibi, iki ayrı kuşağın büyüdüğü filmler. En az oylanan raf 51.705 oyla 2012–2013; en eski raf, 1979 ve öncesi, 55.268 oyla ondan biraz önde.

Rehberin en çok oylanan filmi Spielberg’ün Sıkıysa Yakala’sı, 17.794 oy. Onu Benjamin Button’ın Tuhaf Hikayesi 14.183 ve Makas Eller 14.152 oyla izliyor. Yerli filmlerin oyları ise çok küçük: en çok oylanan yerli film 116 oyla Düğün Dernek 2: Sünnet, onu 113 oyla Kapıcılar Kralı ve 109 oyla Köyden İndim Şehire izliyor. 76 yerli filmin toplam oyu 5.370; bu, en çok oylanan tek yabancı filmin oylarının üçte birinden az.

Yerli tarafta en çok oy toplayan raf, 644 oyla 1979 ve öncesi. Yeşilçam klasikleri, yeni yerli filmlerden daha çok oylanıyor; bu da eski filmlerin sevgisinin hâlâ canlı olduğunu gösteriyor. En az oylanan yerli raf, 267 oyla 2000–2004.

Süreler ve yıllar

Filmler yıllar içinde uzadı mı? FilmHizmeti’nin rafları karışık bir cevap veriyor. En uzun ortalamalı raf 2018–2019, 123 dakika; en kısa ortalamalı raf 1980’ler, 101 dakika. Ama 1979 ve öncesi rafının ortalaması 105 dakika, yani 1990’ların 104 dakikasından bile uzun.

Bu karışıklığın sırrı yerli ve yabancı filmlerin farkında. 1979 ve öncesi rafının yerli filmleri ortalama 87 dakika: Yeşilçam’ın komedileri kısa ve tempolu. Aynı rafın yabancı filmleri ise ortalama 124 dakika, çünkü Metropolis, 2001: Uzay Yolu Macerası ve İz Sürücü gibi uzun klasikler bu rafta. 1980’lerde de yerli filmler ortalama 92, yabancı filmler 109 dakika.

Yerli filmler zamanla uzuyor: 1970’lerin ve 1980’lerin 80–90 dakikalık komedilerinden, 2018–2019’un ortalama 122 dakikalık filmlerine. Rehberin en uzun yerli filmi Berkun Oya’nın 151 dakikalık Cici’si, en kısa yerli filmi Tabutta Rövaşata, 78 dakika. Bütün rehberin en uzun filmi Peter Jackson’ın 188 dakikalık King Kong’u, en kısası 73 dakikalık Noel Gecesi Kabusu.

Türler ve yıllar

Rehberin en kalabalık türü dram: 87 film, ortalama 7,3. Onu 74 komedi 6,7 ile, 34 fantastik film 7,4 ile, 31’er romantik ve macera filmi 7,3 ve 7,1 ile izliyor. Animasyon filmleri 24 filmle 7,6 ortalama taşıyor ve rehberin en yüksek puanlı kalabalık türü.

Türlerin yıllara dağılımı da dikkat çekici. Klasikler raflarında yerli komediler çoğunlukta: 1979 ve öncesi rafının yedi yerli filminin altısı komedi ya da aile filmi. Yeni raflarda ise yerli dramların payı artıyor: Okul Tıraşı, İşe Yarar Bir Şey, Cep Herkülü ve Bizim İçin Şampiyon gibi filmler, yerli tarafın en yüksek puanlıları.

Komedilerin ortalaması dramlardan düşük, ama bu fark da yıllara göre değişiyor. Yeşilçam komedileri, Köyden İndim Şehire 8,1, Züğürt Ağa 8,2 ve Namuslu 7,9 gibi, dramlarla aynı düzeyde puanlar alıyor. Yeni yerli komedilerin çoğu ise 5 ile 7 arasında puan alıyor; en düşüğü 3,9. Kahkahanın puanı, zamanla olgunlaşan bir şey gibi görünüyor.

Japon animasyonunun yeri

FilmHizmeti’nin yedi Japon filminin yedisi de animasyon ve ortalamaları 8,2: rehberde birden fazla filmi olan ülkeler arasında en yüksek ortalama. Hayao Miyazaki dört filmle rafların dört ayrı dönemine yayılıyor: 1988’in Komşum Totoro’su 8,1, 2004’ün Yürüyen Şato’su 8,4, 2008’in Küçük Deniz Kızı Ponyo’su 7,8 ve 2013’ün Rüzgâr Yükseliyor’u 7,8.

Miyazaki’nin Ghibli’deki ortağı İsao Takahata’nın Ateşböceklerinin Mezarı 8,5 puanla 1980’ler rafının zirvesinde. Yeni kuşağın iki yönetmeni de rafta: Mamoru Hosoda’nın Kurt Çocuklar Ame ve Yuki’si 8,2 ve Makoto Şinkai’nin Senin Adın’ı 8,5. Japon animasyonu, 1988’den 2016’ya yaklaşık otuz yıl boyunca rehberin en istikrarlı yüksek puanlarını taşıyor.

Yönetmenler ve dönemleri

Rehberde en çok filmi olan yönetmenler Steven Spielberg ve Ertem Eğilmez, beşer filmle. Spielberg’ün filmleri 1982’den 2005’e uzanıyor: E.T. 7,5, Sıkıysa Yakala 8,0, Azınlık Raporu ve Terminal 7,4, Dünyalar Savaşı 6,6; ortalaması 7,4. Ertem Eğilmez’in beş filmi ise 1973’ten 1984’e: Canım Kardeşim 8,3, Köyden İndim Şehire 8,1, Namuslu 7,9, Salak Milyoner 7,6 ve Banker Bilo 7,2; ortalaması 7,8.

Dörder filmle dört yönetmen geliyor. Hayao Miyazaki’nin dört filmi ortalama 8,0 ile birden fazla filmi olan yönetmenler arasında en yüksek puanlısı. Tim Burton’ın dört filmi, Makas Eller, Büyük Balık, Ölü Gelin ve Bayan Peregrine’in Tuhaf Çocukları, ortalama 7,5. Natuk Baytan’ın dört Kemal Sunal komedisi, Sakar Şakir, Üç Kağıtçı, Yedi Bela Hüsnü ve Tokatçı, 7,3 ile 7,5 arasında, ortalama 7,4.

Dördüncü yönetmen Hakan Algül: Eyyvah Eyvah 2, Berlin Kaplanı, Eyyvah Eyvah 3 ve Bursa Bülbülü, ortalama 5,6. Algül’ün filmleri, yeni yerli komedilerin puan tablosunu özetliyor: geniş bir izleyici kitlesi, ama TMDB’de sert puanlar. Yavuz Turgul’un üç filmi ise farklı bir yol çiziyor: Muhsin Bey 8,0, Gönül Yarası 7,3, Gölge Oyunu 7,2.

Oyuncular ve kuşaklar

Oyuncu listelerinin ilk üç adına bakınca rehberin en çok filmde görünen oyuncusu Kemal Sunal: sekiz film, ortalama 7,5. Bu filmlerin hepsi 1974 ile 1984 arasından ve en yüksek puanlısı 8,1 ile Köyden İndim Şehire. Onu altı filmle Şener Şen izliyor: Züğürt Ağa 8,2, Muhsin Bey 8,0, Namuslu 7,9, Gönül Yarası 7,3, Banker Bilo ve Gölge Oyunu 7,2; ortalaması 7,6.

Yabancı oyuncular arasında Will Smith beş filmle öne çıkıyor: Kurtuluş Günü, Ben Robot, Umudunu Kaybetme, Hancock ve Aladdin, ortalama 7,0; en yüksek puanlısı oğluyla oynadığı Umudunu Kaybetme, 7,9. Tom Hanks’in üç filmi, Sıkıysa Yakala, Terminal ve Kaptan Phillips, 7,4 ile 8,0 arasında. Tom Cruise’un üç filmi ise 2002’den 2022’ye, yirmi yıla yayılıyor: Azınlık Raporu, Dünyalar Savaşı ve Top Gun: Maverick.

Ata Demirer de beş filmle listede, ama ortalaması 5,5: Eyyvah Eyvah serisi, Osmanlı Cumhuriyeti, Berlin Kaplanı ve Bursa Bülbülü. Yeni kuşağın yüzlerinden Ekin Koç’un üç filmi, Senden Bana Kalan, Bizim İçin Şampiyon ve Okul Tıraşı, 7,2 ile 7,8 arasında puan alıyor; Farah Zeynep Abdullah’ın üç filmi de 6,9 ile 7,8 arasında.

Animasyonun yüz yılı

FilmHizmeti’nin rafları, animasyon sinemasının neredeyse bütün tarihini de gösteriyor. TMDB’nin animasyon türüne koyduğu 24 film, 1938’den 2023’e uzanıyor ve ortalama 7,6 puan alıyor. En eskisi Disney’in ilk uzun animasyon filmi Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler, 7,1; en yenisi Süper Mario Kardeşler Filmi, 7,6.

1988 ile 1993 arası, rehberde animasyonun ilk büyük dönemi. Japonya’dan Komşum Totoro ile Ateşböceklerinin Mezarı aynı yıl, 1988’de çıktı; Disney ardından Küçük Denizkızı, Güzel ve Çirkin ve Alaaddin ile kendi altın çağını başlattı. Henry Selick’in kukla animasyonu Noel Gecesi Kabusu 1993’te bu dönemi kapattı. Bu altı filmin ortalaması 7,9.

2000’lerden sonra animasyon çeşitleniyor. Miyazaki’nin Yürüyen Şato ve Ponyo’su, Tim Burton’ın Ölü Gelin’i, Simpsonlar, Karmakarışık, Crood’lar, Lego Filmi ve Minyonlar aynı raflarda buluşuyor. Yeni raflarda Pixar’ın Soul’u 8,1, Disney’in Moana’sı ve Enkanto’su 7,6 puan alıyor. Rehberin en düşük puanlı animasyonu, 6,4 ile Minyonlar; en yüksek puanlıları ise 8,5 ile Ateşböceklerinin Mezarı ve Senin Adın.

Gerçek hikâyeler

Rehberde gerçek kişileri ve olayları anlatan en az on dört film var ve ortalamaları 7,3. Yabancı tarafta bu filmler en yüksek puanlıların arasında: Spielberg’ün sahte pilot Frank Abagnale’i anlatan Sıkıysa Yakala’sı ve Ford ile Ferrari’nin Le Mans yarışını anlatan Asfaltın Kralları 8,0; Russell Crowe’un matematikçi John Nash’i canlandırdığı Akıl Oyunları, Chris Gardner’ın hikâyesi Umudunu Kaybetme ve P.T. Barnum’un müzikali Muhteşem Showman 7,9.

Stephen Hawking’in hayatını anlatan Her Şeyin Teorisi 7,8, korsanların kaçırdığı bir yük gemisinin kaptanını anlatan Kaptan Phillips 7,5. Yerli tarafta da gerçek hikâyeler güçlü: 1961’in ilk yerli otomobilini anlatan Devrim Arabaları ve yarış atı Bold Pilot’ın hikâyesi Bizim İçin Şampiyon 7,8, halterci Naim Süleymanoğlu’nun hayatı Cep Herkülü 7,6.

Tarihî konulu yerli filmlerin puanları ise daha düşük: İkinci Dünya Savaşı’nın casusu Çiçero 6,0, Avustralya’daki iki Türk’ü anlatan Türk İşi Dondurma ve Atatürk’ün Selanik’teki gençliğinden yola çıkan Veda 5,9, Hezarfen Ahmet Çelebi’nin uçuşunu anlatan İstanbul Kanatlarımın Altında 6,6. Yakın tarihin kişisel hikâyeleri, uzak tarihin büyük olaylarından daha çok seviliyor gibi görünüyor.

Yeşilçam’ın son büyük dönemi

FilmHizmeti’nin 1990’dan önceki 14 yerli filmi, ortalama 7,7 puanla rehberin en güçlü bölümlerinden biri. Bu filmlerin çoğu, Yeşilçam’ın 1973 ile 1987 arasındaki son büyük döneminden: aile komedileri, köyden kente göç hikâyeleri ve toplumsal hicivler.

Ertem Eğilmez bu dönemin merkezinde. Kahraman Kıral’lı Canım Kardeşim 1973’te, iki komedi, Köyden İndim Şehire ve Salak Milyoner, 1974’te çekildi; Banker Bilo 1980’de, Namuslu 1984’te. Eğilmez’in filmlerinde aynı oyuncular tekrar tekrar karşımıza çıkıyor: Kemal Sunal, Şener Şen, Zeki Alasya, Metin Akpınar, Adile Naşit ve Münir Özkul.

Kemal Sunal’ın sekiz filmi bu dönemin halk komedileri: Natuk Baytan’ın Sakar Şakir, Üç Kağıtçı, Yedi Bela Hüsnü ve Tokatçı’sı, Zeki Ökten’in Kapıcılar Kralı, Atıf Yılmaz’ın Salako’su ve Eğilmez’in iki filmi. Şener Şen ise 1980’lerde komediden drama geçen yolun yüzü: Nesli Çölgeçen’in Züğürt Ağa’sı ve Yavuz Turgul’un Muhsin Bey’i, rehberin en yüksek puanlı yerli filmlerinden.

Bu filmlerin oy sayıları küçük, 66 ile 113 arasında; ama puanları tutarlı biçimde yüksek. En düşük puanlı Yeşilçam filmi Salako, 7,0. Yeşilçam’ın bu son dönemi, TMDB’de yeni Türk komedilerinden çok daha sıcak bir sevgi görüyor.

Festival filmleri

1990’ların ortasından itibaren Türk sinemasında yeni bir kuşak ortaya çıktı: küçük bütçeli, kişisel, festivallerde ödüller kazanan filmler. FilmHizmeti’nde bu kuşağın on dört filmi var ve ortalamaları 7,1. Zeki Demirkubuz’un C Blok’u 1994’ten, Derviş Zaim’in Tabutta Rövaşata’sı 1996’dan, Nuri Bilge Ceylan’ın Mayıs Sıkıntısı 1999’dan.

2000’lerde bu sinema çeşitleniyor. Ahmet Uluçay’ın Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak’ı 7,9 puanla bu grubun en yüksek puanlısı. Reha Erdem’in Beş Vakit’i ve Kosmos’u, Özer Kızıltan’ın Takva’sı, Özcan Alper’in Sonbahar’ı ve Pelin Esmer’in 11’e 10 Kala’sı 6,5 ile 7,3 arasında puan alıyor. Seren Yüce’nin Çoğunluk’u ve Onur Ünlü’nün Sen Aydınlatırsın Geceyi’si 2010’ların başından.

Bu filmlerin oyları da Yeşilçam klasikleri gibi küçük: 43 ile 93 arasında. Ama puanları, yeni yerli komedilerin ortalamasının belirgin biçimde üstünde. Pelin Esmer’in 2017 yapımı İşe Yarar Bir Şey’i 7,4 ve Ferit Karahan’ın 2021 yapımı Okul Tıraşı 7,2, bu geleneğin bugün de sürdüğünü gösteriyor.

Her dönemden bir film

On iki raf, sinemanın on iki ayrı dönemi. Her raftan bir film seçmek isteyenler için küçük bir liste, en yeniden en eskiye. 2020 ve sonrası rafında Ferit Karahan’ın Okul Tıraşı: Doğu Anadolu’da kar altındaki bir yatılı okulda iki çocuğun dostluğu. 2018–2019 rafında Taika Waititi’nin Tavşan Jojo’su, savaşın saçmalığını bir çocuğun hayal dünyasından anlatan bir komedi.

2016–2017 rafında Makoto Şinkai’nin Senin Adın’ı, birbirinin bedeninde uyanarak tanışan iki gencin animasyon masalı. 2014–2015 rafında Her Şeyin Teorisi, Stephen Hawking ile Jane Hawking’in hikâyesi. 2012–2013 rafında Uğur Yücel’in Benim Dünyam’ı, dünyayı dokunarak tanıyan bir genç kız. 2010–2011 rafında Woody Allen’ın Paris’te Gece Yarısı, geceleri 1920’lerin Paris’ine giden bir yazarın komedisi.

2008–2009 rafında Tolga Örnek’in Devrim Arabaları, bir ülkenin ilk otomobilini yapma heyecanı. 2005–2007 rafında Joe Wright’ın Aşk ve Gurur’u, Jane Austen’ın en sevilen romanı. 2000–2004 rafında Ahmet Uluçay’ın Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak’ı, sinemaya âşık iki köy çocuğu. 1990’lar rafında Tim Burton’ın Makas Eller’i, elleri makastan bir gencin hüzünlü masalı.

1980’ler rafında Yavuz Turgul’un Muhsin Bey’i: Şener Şen’in İstanbul’un eski usul bir organizatörünü canlandırdığı, eski ile yeninin çatışmasını anlatan bir film. Son olarak 1979 ve öncesi rafında Ertem Eğilmez’in Canım Kardeşim’i, Türk sinemasının en çok gözyaşı döktüren filmlerinden biri. On iki film, on iki akşam; her biri kendi yılının bir penceresi.

Aynı yılın iki yüzü

FilmHizmeti’nin raflarında aynı yıl çekilmiş yerli ve yabancı filmler yan yana duruyor ve bu komşuluklar ilginç karşılaştırmalara kapı açıyor. 2004, rehberde en çok filmi olan yıllardan biri: Hayao Miyazaki’nin Yürüyen Şato’su 8,4, Spielberg’ün Terminal’i 7,4 ve Kötü Kızlar 7,2; aynı yıl Türkiye’de Ahmet Uluçay’ın Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak’ı 7,9, Ezel Akay’ın Neredesin Firuze’si 7,2 ve Uğur Yücel’in Yazı Tura’sı 6,9 puanla çekildi.

2008’de iki ülke de güçlü filmler çıkardı. Hollywood’dan Benjamin Button’ın Tuhaf Hikayesi 7,6, İngiltere’den Çizgili Pijamalı Çocuk ve Japonya’dan Ponyo 7,8; Türkiye’den Devrim Arabaları 7,8 ve Sonbahar 7,3. Aynı yılın Osmanlı Cumhuriyeti ise 5,0 puanla, iyi bir yılın da zayıf filmleri olabileceğini hatırlatıyor.

2011’de ise terazinin bir kefesi çok ağır. Yabancı tarafta yedi film var ve aralarında Duyguların Rengi 8,2, Paris’te Gece Yarısı 7,5 ve Hugo 7,2 gibi ödüllü yapımlar duruyor; yerli tarafta yalnızca Eyyvah Eyvah 2, 6,0 puanla. 2016’da ise yabancı tarafta Senin Adın 8,5, yerli tarafta Osman Pazarlama 3,9: rehberin en yüksek ve en düşük puanlılarından ikisi aynı yılın filmleri.

1984 ise yerli sinemanın güçlü bir yılı: Ertem Eğilmez’in Namuslu’su 7,9 ve Kemal Sunal’ın Tokatçı’sı 7,3, aynı yılın Hollywood klasiği Hayalet Avcıları’nın 7,5’iyle yan yana. 2019’da Asfaltın Kralları ile Tavşan Jojo 8,0 alırken, Cep Herkülü 7,6 puanla yerli tarafın zirvesinde.

Ailece izlemek için

TMDB’nin aile türüne koyduğu 30 film, rehberin her dönemine yayılıyor ve ortalama 7,4 puan alıyor. Çocuklarla izlenecek bir film arıyorsanız en güvenli seçimler animasyon raflarında: Komşum Totoro, Küçük Deniz Kızı Ponyo, Moana, Enkanto, Soul ve Kurt Çocuklar Ame ve Yuki. 1990’lar rafında Evde Tek Başına ile Alaaddin, 1980’lerde E.T. ve Küçük Denizkızı, ana babaların çocukluklarından kalma filmler.

Yerli aile filmleri az, ama güçlü. Ergin Orbey’in Münir Özkul ile Adile Naşit’li Bizim Aile’si 7,8 puan alıyor; Yeşilçam’ın kalabalık bir ailenin sevinçlerini ve dertlerini anlatan sıcak filmlerinden biri. Yeni dönemde Onur Bilgetay’ın Aykut Enişte’si 6,9 ile aile komedisi geleneğini sürdürüyor. Kemal Sunal’ın Yeşilçam komedileri de, çoğu TMDB’de aile türüne konmasa bile, kuşaklar boyu bütün ailenin birlikte izlediği filmler.

Sinema tarihinin dönüm noktaları

1979 ve öncesi rafı, sinema tarihinin birkaç dönüm noktasını bir arada sunuyor. Fritz Lang’ın 1927 yapımı Metropolis’i, bilim kurgu sinemasının ilk büyük filmlerinden: makinelerle insanların, zenginlerle işçilerin ayrıldığı bir gelecek kenti, 8,1 puanla. On bir yıl sonra Disney’in Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler’i, ilk uzun animasyon filmi olarak sinemanın sınırlarını genişletti.

Sidney Lumet’in 1957 yapımı 12 Öfkeli Adam’ı, neredeyse bütünüyle tek bir odada geçen bir film; yine de 8,6 puanla rehberin zirvesinde. Stanley Kubrick’in 1968 yapımı 2001: Uzay Yolu Macerası, uzay filmlerinin görsel dilini yeniden kurdu; Andrei Tarkovsky’nin 1979 yapımı İz Sürücü ise bilim kurguyu felsefi bir yolculuğa dönüştürdü.

Aynı rafın 1970’leri ise iki farklı dünyayı yan yana koyuyor. Bir yanda Rocky ve Grease gibi Hollywood’un halk filmleri, öbür yanda Yeşilçam’ın Canım Kardeşim, Köyden İndim Şehire ve Bizim Aile gibi aile filmleri. İkisi de kendi seyircisinin gündelik hayatına, umutlarına ve kahkahalarına yakın filmler.

Bir filmin yılını okumak

Afişin altındaki yıl, filmin TMDB’de kayıtlı ilk çıkış tarihinden geliyor. Bu tarih çoğu zaman filmin ilk gösterildiği yer: bir festival, bir ülkenin sinemaları ya da bir yayın servisi. Bu yüzden bir film, Türkiye’de vizyona girdiği yıldan bir yıl önce, örneğin bir festivalde gösterildiği yıl olarak görünebilir.

Bir yılın filmlerini birlikte izlemek, o yılın havasını anlamanın kolay bir yolu. 2008’in Devrim Arabaları ile Benjamin Button’ı, 2004’ün Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak ile Yürüyen Şato’su ya da 1984’ün Namuslu ile Hayalet Avcıları’nı arka arkaya izleyin; iki ülkenin aynı yıl hangi hikâyeleri anlattığını görmek şaşırtıcı olabilir.

Yeni filmlerin puanları

Yeni bir filmin TMDB puanı, eski bir filminkinden daha hareketlidir. Bir film vizyona girdiği ilk aylarda en meraklı izleyicilerinden, sonraki yıllarda ise daha geniş ve daha sakin bir kitleden oy alır. Bu yüzden 2020 ve sonrası rafındaki filmlerin puanları, önümüzdeki yıllarda biraz yükselip alçalabilir; 1980’lerin ya da 1970’lerin filmlerinin puanları ise artık oturmuş durumda.

Rafların oy sayıları da bunu gösteriyor. 2020 ve sonrası rafının yabancı filmleri, Soul, Top Gun: Maverick ve Barbie gibi, birkaç yıl içinde on bin oyu aştı; yerli filmleri ise henüz 50 ile 65 oy arasında. Bu yerli filmlerin puanları, yeni izleyiciler geldikçe en çok değişebilecek puanlar. FilmHizmeti’nin rafları da bu yüzden zamanla yenilenebilir: puanlar değiştikçe, sıralamalar ve en çok oylanan filmler de değişir.

FilmHizmeti rakamlarla

FilmHizmeti’nde 168 film var: 76’sı yerli, 92’si yabancı. Yabancı filmlerin 77’si ABD, yedisi Japonya, üçü Birleşik Krallık yapımı; Fransa, İtalya, Almanya, Kanada ve Sovyetler Birliği’nden birer film var. Dillere göre: 81 İngilizce, 76 Türkçe, yedi Japonca, birer Fransızca, İtalyanca, Almanca ve Rusça film.

Filmler TMDB’de toplam 923.891 oy almış ve ortalama puanları 7,1. Yabancı filmlerin ortalaması 7,4, yerli filmlerin 6,7. Rehberde 8,0 ve üzeri puan alan 22 film, 5,0’ın altında kalan üç film var. Bütün filmlerin toplam süresi 18.650 dakika, yani 310 saati aşıyor.

Üç grubun ortalamaları: Yeni filmler grubunun 56 filmi 6,9, 2000’ler ve 2010’lar grubunun 70 filmi 6,9, Klasikler grubunun 42 filmi 7,6. Rehber 1927’den 2025’e, neredeyse bir asrı kapsıyor; filmlerin yarısından fazlası 2000 ve sonrasından, 42’si ise 1999 ve öncesinden.

Grupların oyları da farklı büyüklükte. 2000’ler ve 2010’lar grubunun 70 filmi toplam 391.110 oy almış, Yeni filmler grubunun 56 filmi 304.061, Klasikler grubunun 42 filmi 228.720. Film başına bakınca üç grup birbirine çok yakın: 2000’ler ve 2010’lar 5.587, Klasikler 5.446, Yeni filmler 5.430 oy. Klasikler daha az film, ama film başına aynı ölçüde ilgi topluyor.

Yıl rekorları

Rehberin en eski filmi Fritz Lang’ın 1927 yapımı Metropolis’i, en yeni filmi Ketche’nin 2025 yapımı İki Dünya Bir Dilek’i. Aralarında 98 yıl var. En eski yerli film Ertem Eğilmez’in 1973 yapımı Canım Kardeşim’i.

En yüksek puanlı film, 8,6 ile Sidney Lumet’in 12 Öfkeli Adam’ı; onu 8,5 ile Senin Adın ve Ateşböceklerinin Mezarı izliyor. En yüksek puanlı yerli film 8,3 ile Canım Kardeşim, onu 8,2 ile Züğürt Ağa izliyor. En düşük puanlı film 3,9 ile Osman Pazarlama; onu 4,1 ile Celal ile Ceren ve 4,7 ile Berlin Kaplanı izliyor.

En uzun film 188 dakikayla King Kong, onu 162’şer dakikayla Benjamin Button’ın Tuhaf Hikayesi ve İz Sürücü izliyor. En kısa film 73 dakikayla Noel Gecesi Kabusu. En çok oylanan film 17.794 oyla Sıkıysa Yakala, en az oylanan filmler 41’er oyla Şans Kapıyı Kırınca ve İstanbul Kanatlarımın Altında.

Rafların rekorları: en yüksek ortalama 7,8 ile 1980’ler ve 1979 ve öncesi; en düşük ortalama 6,7 ile 2012–2013, 2014–2015 ve 2016–2017. En çok oylanan raf 107.781 oyla 2000–2004, en uzun filmlerin rafı ortalama 123 dakikayla 2018–2019.

FilmHizmeti’nin görünümü

Yeni FilmHizmeti’nin renkleri, filmhizmeti.com’un 2016’da kullandığı Tahamata v4 temasının stil dosyasından ölçüldü. Sayfanın zemini eski sitedeki gibi koyu bir antrasit, #171717, ve üzerinde ince dikey çizgilerden oluşan hafif bir doku var. Yazılar açık gri, #cad1d1, ve hafif bir siyah gölgeyle; başlıklar beyaz ve büyük harfli. Yazı tipi, eski temanın Titillium yazı tiplerine yakın olan Titillium Web.

Başlıkta logo ve arama kutusu yan yana, altlarında tam genişlikte koyu bir menü çubuğu duruyor. Menü bağlantıları büyük harfli ve gri; üzerine gelinen ya da açık olan bağlantı eski sitenin koyu kırmızısına, #aa2d44, dönüyor. Arama kutusu eski sitedeki gibi koyu, #181818, ve yanında parlak kırmızı bir düğme var.

Her rafın başlığı, eski sitenin parlak kırmızı başlık şeridi, #c50c0c: beyaz, büyük harfli yazı ve sağda kırmızı bir «Tümünü Gör» düğmesi. Sağdaki «Yıllar» kutusu, eski sitenin yan sütun kutularından: başlık şeridi mor, #46054e, kutunun içi koyu ve satırlar kesik çizgilerle ayrılmış. Her satırda rafın yıl aralığı, grubu ve sağda küçük bir kutuda film sayısı yazıyor.

Afişler, eski sitedeki gibi ince koyu gri bir çerçevenin içinde; üzerine gelindiğinde çerçeve koyu kırmızıya dönüyor. Sağ üst köşedeki açık sarı etiket, eski sitenin kalite etiketinin rengini taşıyor ve filmin türünü gösteriyor; sağ alt köşede koyu kırmızı bir kutuda TMDB puanı, sol alt köşede yapım yılı yazıyor. Logo yeni bir çizim: koyu kırmızı bir film şeridi karesi, ortasında beyaz bir perde ve oynat işareti, yanında beyaz «Film» ve kırmızı «Hizmeti». Alt bilgi, eski sitedeki gibi koyu kırmızı.

FilmHizmeti nasıl kullanılır

Ana sayfada on iki raf, en yeni filmlerden en eskilere doğru sıralanıyor. Sağdaki «Yıllar» kutusundan istediğiniz döneme atlayabilirsiniz; telefonda bu kutu rafların üstüne geçiyor. Her raf başlığındaki «Tümünü Gör» düğmesi, o raftaki filmleri tek bir sayfada topluyor.

Üst menüde altı bağlantı var: «Yıllar» bütün rafların listesini açıyor; «Yeni Filmler» 2014 ve sonrasının 56 filmini, «2000’ler ve 2010’lar» 2000 ile 2013 arasının 70 filmini, «Klasikler» 1999 ve öncesinin 42 filmini topluyor. «Yerli Filmler» ve «Yabancı Filmler» rehberi ikiye ayırıyor: 76 yerli, 92 yabancı film. Telefonda menü, başlığın sağındaki kırmızı düğmeyle açılıyor.

Bir afişe tıklayınca filmin sayfası açılıyor: Türkçe ve özgün ad, Türkçe özet, çıkış tarihi, süre, tür, yönetmen, oyuncular, TMDB puanı ve oy sayısı. Sayfadaki «İzle» düğmesi filmi seçtiğiniz ülkenin JustWatch sayfasında açıyor; abonelik, kiralama ya da satın alma seçenekleri orada görünüyor.

Arama kutusu Türkçe adları ve özgün adları birlikte tanıyor: «Ölü Ozanlar Derneği» ile «Dead Poets Society», «Komşum Totoro» ile «My Neighbor Totoro», «Sıkıysa Yakala» ile «Catch Me If You Can» aynı filme götürüyor. Sonuçlar yıla göre daraltılabiliyor; belli bir dönemin filmlerini görmek için yıl süzgecini kullanın. Bir filmi sonraya bırakmak için «+ Listeme ekle» düğmesine basın; «Listem» bu tarayıcıda saklanıyor.

FilmHizmeti yardım sayfaları: FilmHizmeti’ne nereden başlanır, Yıllar nasıl ayrıldı, Rakamlarla FilmHizmeti, Yeni filmler, 2000’ler ve 2010’lar, Klasikler, Yerli ve yabancı filmler, Japon animasyonu, Yıl rekorları, FilmHizmeti’nin görünümü, Arama ipuçları, Listem ve Veriler nereden geliyor. Film adları, özetler, tarihler, süreler, türler, yönetmenler, oyuncular, puanlar, oy sayıları ve afişler TMDB’den; izleme seçenekleri JustWatch’tan geliyor.

Sık sorulan sorular

Son söz

2016’da FilmHizmeti’nin menüsündeki «2015 Filmleri» bağlantısı, o yılın yeni filmlerine açılan bir kapıydı. Yeni FilmHizmeti o kapıyı bütün yıllara açıyor: 2020’lerin animasyonlarından 1920’lerin bilim kurgusuna, Şener Şen’in Züğürt Ağa’sından Hayao Miyazaki’nin Komşum Totoro’suna.

Rafların sırası bir zaman yolculuğu gibi: en üstte bugünün filmleri, en altta sinemanın klasikleri. Her rafta yerli ve yabancı filmler yan yana; aynı yılların Hollywood’u ile Türk sineması aynı rafta buluşuyor. Rakamlar, eski filmlerin yeni filmlerden daha yüksek puanlar aldığını gösteriyor; ama bu, zamanın en iyi filmleri seçip sakladığının da bir işareti.

Bir akşam film ararken önce bir dönem seçin. Çocukluğunuzun filmlerini, ana babanızın gençliğinin filmlerini ya da sizin için yepyeni bir on yılı keşfedin. Afişin altındaki yıl, size o filmin hangi dünyadan geldiğini hatırlatacak. Sonra bir sonraki rafa geçin ve yolculuğa başka bir yıldan devam edin; on iki raf, sinemanın yüz yılına açılan on iki kapı.

Sorular

FilmHizmeti nedir?

Yerli ve yabancı filmleri yapım yılına göre on iki rafta toplayan bir rehber: 168 film, Türkçe özetler, yönetmenler ve oyuncularla.

Bir filmin yılı nereden geliyor?

TMDB’de kayıtlı ilk çıkış tarihinden; bir film, o tarihin yılının düştüğü rafa girer.

Raflar nasıl ayrıldı?

2008’den 2019’a ikişer yıllık raflar, ardından 2005–2007, 2000–2004, 1990’lar, 1980’ler ve 1979 ve öncesi; en üstte 2020 ve sonrası.

En eski film hangisi?

Fritz Lang’ın 1927 yapımı Metropolis’i; en eski yerli film Ertem Eğilmez’in 1973 yapımı Canım Kardeşim’i.

En yüksek puanlı film hangisi?

Sidney Lumet’in 12 Öfkeli Adam’ı, 8,6; en yüksek puanlı yerli film 8,3 ile Canım Kardeşim.

Hangi dönemin puanları en yüksek?

1980’ler ile 1979 ve öncesi rafları, ikisi de 7,8 ortalamayla; en düşük ortalamalar 6,7 ile 2012’den 2017’ye kadar olan raflarda.

Yerli filmler hangi dönemde daha güçlü?

Klasiklerde: 1979 ve öncesinin yerli filmleri 7,7, 1980’lerinkiler 7,6 ortalama taşıyor; 2012–2013’ün yerli filmleri ise 6,0.

Bazı raflarda neden daha az yerli film var?

Havuzda o yıllardan az yerli film varsa boşluğu yabancı filmler dolduruyor; 2000–2004 rafında dört, 1990’lar rafında beş yerli film var.

Filmleri nerede izleyebilirim?

Film sayfasındaki «İzle» düğmesi filmi seçtiğiniz ülke için JustWatch’ta açar ve abonelik, kiralama ya da satın alma seçeneklerini gösterir.